Inżynieria materiałowa na rzecz obronności kraju

Ubiegły rok akademicki był kolejnym, bardzo intensywnym okresem rozwoju zarówno samego Wydziału, jak i realizowanych przez niego projektów. Co czeka kadrę, a zwłaszcza studentów, po akademickich wakacjach?

Przede wszystkim część zajęć będzie się odbywała w nowym budynku, który zakupiła Politechnika. Będzie się tam mieściła Katedra Fizyki i laboratoria dla kierunku Inżynieria Materiałowa. Mamy już zaplanowane rozmieszczenie poszczególnych pracowni i sal. Jest też skompletowane nowe wyposażenie i sprzęt. Część budynku będzie oddana wraz z rozpoczęciem tegorocznego roku akademickiego, ale na dwóch kondygnacjach będą jeszcze trwały prace. Pozyskaliśmy również grant, który pozwoli na wyposażenie nowego laboratorium obróbki laserowej metali i druku metodami spawalniczymi. Zakupiliśmy urządzenie z oprzyrządowaniem, które będzie uruchomiony jeszcze tej jesieni. Przygotowania obejmowały bardzo złożone prace, bowiem badania z zastosowaniem laseru obarczone są specjalnymi wymogami.

Po kilku latach przerwy ponownie otworzyliśmy specjalizację Inżynieria Spajania Materiałów. Jest bardzo duże zainteresowanie studentów, wynikające z olbrzymiego zapotrzebowania rynku na inżynierów spawalników. Branża chłonie dobrze wykształconych fachowców, pensje są naprawdę dobre. Duży udział w tym ma nasze porozumienie o współpracy zawarte z Mostostalem Kraków S.A., który jest zaangażowany w realizację budowy pierwszej polskiej elektrowni jądrowej. Kiedy ruszą prace firma ta będzie zajmowała się m.in. wykonawstwem konstrukcji spawanych. To przedsięwzięcie jest dużym wyzwaniem i szansą dla uczelni, a zwłaszcza naszych absolwentów.

Jakie badania nad kolejnymi nowoczesnymi technologiami i produktami Wydział aktualnie realizuje? Dali się już Państwo poznać jako placówka naukowa w kontekście prac nad technikami druku 3D czy rozwiązań dla medycyny związanych z biomateriałami.

Trwają intensywne działania związane z wdrożeniem tytanowych implantów kości, które są nasycane sztuczną tkanką, dzięki czemu są naturalnie porowate, a także wypełnione środkami, które zapobiegają odrzuceniu oraz uniemożliwiają rozwijanie się odczynów chorobowych. Ta technologia już jest dobrze opracowana. Rozwija się także nasza współpraca z innymi uczelniami w tym zakresie.

W dziedzinie medycyny nawiązaliśmy też kontakty z firmami, które są zainteresowane nowymi nośnikami leków, np. na bazie hydrożeli, a także specyficznych związków węglowych. Po dopracowaniu tych technologii perspektywy na szybkie wdrożenie są obiecujące.

Ale przede wszystkim, najważniejszą nowością w tym roku akademickim, będzie pionierski kierunek na Wydziale Inżynierii Materiałowej i Fizyki - Materiały i technologie dla obronności. Został on objęty patronatem elitarnej Jednostki Wojskowej Komandosów (JWK) Wojsk Specjalnych z Lublińca. Zgodę na ten oficjalny patronat wydało Ministerstwo Obrony Narodowej.

Nowy kierunek zapowiada się niezwykle interesująco. W czym konkretnie będzie się specjalizował i jakie kompetencje zdobędą jego absolwenci?

Oprócz podjętej współpracy z wojskiem, podpisaliśmy także porozumienia z polskimi firmami produkującymi sprzęt militarny i amunicję. Studenci tego kierunku będą brali udział w zajęciach na poligonach, a także odbędą praktyki w zakładach zbrojeniowych.

Zajęcia realizowane przez kadrę wojskową obejmą m.in. samoobronę, naukę posługiwania się bronią, taktykę, ale także warsztaty technologiczne oraz ratownictwo medyczne, w czym duży udział będzie miało nasze laboratorium biologiczne i jego doświadczenia w pracach nad opatrunkami hydrożelowymi nasycanymi środkami przeciwbólowymi i leczniczymi. Studenci zdobędą gruntowną wiedzę na temat przemysłu obronnego, produkcji specjalnej czy infrastruktury krytycznej. Zajęcia na Wydziale obejmować będą m.in. laboratoria mikroskopowe, analizę struktury, druk 3D, badania wytrzymałościowe czy diagnostykę. Podstawą kierunku jest oczywiście inżynieria materiałowa, a jednym z jego filarów - spawalnictwo i odlewnictwo. Większość napraw sprzętu w warunkach poligonowych, czy w zakładach remontowych, opiera się właśnie na spawaniu specjalistycznym oraz druku 3D metali.

Absolwenci staną się pożądanymi specjalistami cywilnymi, którzy będą mogli pracować na rzecz wojska i firm branży obronności.

A zatem za 5 lat pojawią się na rynku w Polsce inżynierowie wykształceni w wyjątkowej dziedzinie. Czy ich umiejętności będą mogły być wykorzystywane wyłącznie w przemyśle obronnym?

Mówimy o specjalizacji dualnej, czyli technologiach, które stosowane w cywilu mogą być użyteczne w obronności, w wojsku. I odwrotnie. Absolwenci bez trudu znajdą pracę w sferze cywilnej, ale w nagłej sytuacji zagrożenia dla kraju, nie tylko w kontekście militarnym, ale np. klęsk żywiołowych, katastrof komunikacyjnych czy budowlanych, będą przygotowani do tego, aby pracować w sytuacjach kryzysowych. Takich specjalistów brakuje dziś na rynku. Aktualni inżynierowie nie posiadają wiedzy i umiejętności dotyczących aspektów związanych z sytuacją wojenną, a z kolei inżynierom wojskowym brakuje kompetencji cywilnych. Nasi absolwenci, oprócz wiedzy na temat technologii materiałowej, będą posiadali umiejętności z taktyki na polu walki i w terenach zurbanizowanych.

To bardzo ciekawe studia. Są nimi zainteresowani nie tylko cywilni absolwenci szkół „cywilnych”, ale także klas mundurowych, którzy zanim podejmą ewentualną pracę w służbach, chcą zdobyć wyjątkowe, specjalistyczne kompetencje. Zainteresowanie tym kierunkiem jest spore i możemy już dziś mówić o jego elitarności, bowiem nie wszyscy chętni będą mogli podjąć studia w tym roku, zwłaszcza, że na rynku pojawiła się rekordowa od lat liczba maturzystów.

Zatem sporo wyzwań stoi przed Wydziałem w nowym roku akademickim, a przecież i w wakacje nie brakowało pracy, nie tylko organizacyjnej. Gościli Państwo uczniów szkół podstawowych i średnich, dla których zorganizowano specjalne zajęcia. Co obejmuje ta oferta?

Zorganizowane w przerwie zimowej „półkolonie” dla szkół podstawowych okazały się tak dużym sukcesem, że postanowiliśmy kontynuować ten projekt latem, rozszerzając ofertę o szkoły średnie. Uczestniczą w nim niemal wszystkie wydziały uczelni, m.in. Chemii, Środowiska i Energetyki, Elektryczny, Mechaniczny. Uczestnicy biorą udział w wykładach i ćwiczeniach oraz w zajęciach sportowych i wycieczkach. Zapewniamy profesjonalną opiekę pedagogiczną i posiłki. Rozbudzamy wśród uczniów zainteresowanie naukami ścisłymi. Być może za parę lat do nas wrócą, już jako kandydaci na studia.

Rozmawiała Zuzanna Pawełczyk